شیزو فر نیا schizophrenia

شیزو فر نیا یوه داسې د ما غي ناروغې ده،چې دانسان په ذهني، رواني او فزیکي حا ل کې ډیر نا سم بدلو ن راولي.

د بیلګې په تو که:

۱ نارو غه ډاریږي او داسی فکر کوی،چې نور کسان غواړی هغه ته کوم زیان ورسوي.

۲ ناروغه کس غږونه اوري

۳ نا رو غه کس ګډ ود فکر کوي، فکری تمر کز نه لري او ګډي ودی خبري کوي.

۴ ګډوډ حر کتو نه کوي

کا بو ټول هغه کسا ن،چې د اوږ مهال لپاره یا پر له پسي څو ځله سایکوز/ جنون حا لت تیر کړی وي، هغوئ د شیزو فر نیا ناروغي لري.

سایکوز/جنون (Psychosis) څه ته وایې؟

د حقیت، واقعیت او اصلی نړۍ سره د اړیکو پر یکړون ته سا یکوز یا جنون وایې. جنون یا سا یکوز هغه روانې ګډوډي ته وایې چې په پا یله کې یي انسان

په توهم (د پنځه حسونو ګډوډي)،هذیان (فکر او خیال) او فکري ګډوډي کې را ګیر وي.

توهم: هغه حالت ته وایې،چې یوکس داسي شیا ن وینې، اوري، بویوي، لمسوي او یا یې خوند (ذا یقه) احسا سوي چې هغه وا قعیت نه لري.

د بیلګې په تو که:

یو کس داسي شیان اوري،چې په هغه ځائ کې نور نا ست کسان یې نه اوري.

یوکس داسي شیان وینې،چې په هغه ځاې کې نور شاوخوا کسان یي نه وینې.

هذیان (فکر او خیال):

د هذیان په حالت کې،ناروغه کس په دي باور وي چې هغه داسي ځانګړتیاوي لري کومې چې نور کسا نو ته د باور وړ نه وي.

او یا په داسي شیا نو یا کسانو عقیده او باور لري،چې د هغه د نورو کسا نو لپاره د حقیقت څخه لري اود باور وړ نه وي

د بیلګې په توګه:

۱ د فزیکې اړخه یوډیر کمزروي کس ته ځان د نړي تر ټولو قوي کس ښکاري او دی په خپل قوت ډير باوري وي.

۲ یو کس په دي اند وي،چې دی امریکا یې نا متو سندر غاړی (میکل جکسن دی)

فکري ګدوډي:

دهذیان (فکر او خیال) او توهم (د پنځه حسونو ګډوډی) په پا یله کې د انسان په فکر کې ډیره ګډودی راشي.

خپل فکری تمر کز د لاسه ورکړي، خبری یې ګډی وډی شي او په خپلو ډیرو کړنو کې منطقې تسلسل د لا سه ور کړي.

د کورنۍ غړي با ید څنګه د نارو غه سره چلند وکړي؟

۱ هځه وکړي تر څو د ناروغ کس سره په خبرو کې ډیر لنډ او واضیح اوسی

او د خبرو په مهال په اصلې مسله باندي و غږیږی.

۲ هیڅکله د هغه سره خوا خوږي مه شی او هغه ته داسی مه وایاست،چې تا سو د هغه په هکله اندیښنه لری.

۴ هیڅ و خت هغه ته تسکین مه ورکوی، به دي خا طر چې هغه به داسي وخت کې ستا سو تسکین ته اړ تیا نه لري. هغه بیا داسی فکر کوی،چې تا سو هغه ته کم ارزښت ور کوی.

۴ د نا روغه کس په کو رنۍ کې با ید دکو رنۍ د نورو غړو سره لکه:

د نا رو غه میر من،ما شو ما نو یا نوروو نژدی خپلوا نو ته ډیره پا ملر نه وشي. تر څو هغوئ د خپل میړه، پلار، ورور او یا خور د د نا روغې (لیونتوب) په مهال د شرم، خفګان او بي عزتی احسا س و نه لري.

۴ ددر ملنې څخه ورو سته نارو غه کس ده خپلی کورنی مر ستې ته ډیری اړ تیا لري.

مرسته کونکی کس کولی شئ چې د بیا رغو نې په مهال د ناروغه سره هرډول مر ستی وکړئ، تر څو هغه په ټو لنه کې بیر ته هغه خپل اصلی ځائ تر لا سه کړي.

د شیزو فرنیا نښانې ډیر وخت د ۱۵ او ۳۰ کلونو په منځ را پیدا کیږي. تر اوسه پو هان په دي نه دي توا نیدلې چې د دي ناروغې اصلې علت پیدا کړي.

خو دا ناروغي کله کله ارثي هم وي. ځینې پو هان بیا د دي ناروغې علت ټولنیزي ستونځي په ګو ته کوي.

زما ورستی مسلک د د ما غې نا رو غا نو سره سو سیال پیدا ګوژيکې مر ستې او روانی آسیب پیژند نه (Psychopathology) ده.

زه داکتر نه یم، زما څخه به د در ملنې په هکله پو ښتنې نه کوي!!


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *